Hazreti Adem Nasıl Yaratıldı?




İlk insan adem Aleyhisselam nasıl yaratılmıştır? Kur’an-ı Kerîm’e göre ilk insan; Hz. adem’in (a.s.) yaratılışı.
Yüce Allah adem Aleyhisselam’ı topraktan yaratmış ve ona ruhundan üfleyerek can vermiştir. Böylece insan fizik varlığı ile dünya hayatına, ruh yönüyle ise mana alemine uyum sağlayabilecek bir güce sahip kılınmıştır. Kendisine verilen akıl, irade, hafıza, sabır, gazap gibi duygu ve yeteneklerle yüce Allah’ın özel önem verdiği bir varlık olmuştur.

KUR’AN’DA İLK İNSAN
Nitekim Kur’an-ı Kerîm’de Yüce Allah’ın ilk insan tasarımı şöyle açıklanır:
“Bir zamanlar, Rabbin meleklere: “Ben yeryüzünde bir halîfe yaratacağım” demişti. Melekler: “Orada bozgunculuk yapacak ve kan dökecek birisini mi yaratacaksın?. Oysa biz seni överek tesbih ediyor ve bütün eksik sıfatlardan tenzih ediyoruz” dediler. Allah da onlara: “Şüphesiz ki ben sizin bilmediklerinizi bilirim” dedi.”

ayetteki “halîfe” sözcüğü hilafet kökünden ism-i fail olup, sonundaki bitişik “te” harfi, anlamı güçlendirmek için eklenmiştir. Halîfe; başkasının yerini tutarak ve onu temsil etmek üzere görev üstlenen kimse demektir. Hz. Peygamberden sonra gelen ve O’nun adına İslam toplumunu yöneten devlet başkanlarına da bu unvan verilmiştir.
Bu kadar geniş yetkilerle donatılan insan varlığı için meleklerden saygı secdesi istenmesi İblis’in kıskançlığına yol açmıştır. Kur’an-ı Kerîm’de bu durum şöyle anlatılır:
“Meleklere, “adem’e secde edin” demiştik. Hemen secde ettiler. Yalnız İblis diretti, böbürlendi ve nankörlerden oldu.”

İBLİS’İN HZ. ADEM’E (A.S.) SECDE ETMEYİŞİNİN SEBEBİ
İblis, Allahü Teala’nın “adem’e secde etmeyişinin sebebi nedir?” sorusuna şu cevabı vermiştir:

“İblis dedi: Ben adem’den daha üstünüm. Çünkü beni ateşten adem’i ise çamurdan yarattın.” Burada şeytanın karşılaştırması yalnız ateşle çamur arasında yapıldığı için yanılgı olmuştur. Çünkü şeytan: “Onu düzenleyip insan şeklini verdiğim ve ona ruhumdan üflediğim zaman (hemen ona secdeye kapanın)” ayetinde bildirilen ruh unsuru ile; “Ben yeryüzünde bir halîfe yaratacağım” ayetindeki, insan için öngörülen yüksek gayeleri dikkate almamıştır.

Böylece daha önce melekler arasında seçkin bir yeri ve evrenle ilgili geniş bilgisi olan İblis, büyüklük taslaması sonucunda cennetten ve ilahi rahmetten kovulmuştur.

HZ. ADEM’İN (A.S.) YARATILIŞI İLE İLGİLİ AYETLER
İnsanın ruh dışında iki unsuru, toprak ve sudur. Allahü Teala yaratılışla ilgili olarak şöyle buyurur:
“Andolsun biz insanı çamurdan, bir süzmeden yarattık. Sonra onu bir nutfe (sperm) olarak sağlam bir karar yerine koyduk. Sonra nutfeyi alaka (embriyo) ya çevirdik. Alakayı (embriyo) bir çiğnemlik ete çevirdik, bir çiğnemlik eti kemiklere çevirdik, kemiklere et giydirdik. Sonra onu bambaşka bir yaratık yaptık. Yaratanların en güzeli Allah, ne yücedir.”

“Sizi topraktan yaratmış olması onun ayetlerindendir. Sonra siz (her tarafa) yayılır bir beşer oldunuz.”
Yeryüzünün 3/4’ü su ile kaplıdır. İnsan vücudunun da %75’i sudur. Her canlının topraktan sonraki en önemli temel taşı su, yani “H2O”dur. Yüce Allah şöyle buyurur: “Allah her canlıyı sudan yaratmıştır. İşte bunlardan kimi karnı üstünde yürüyor, kimi iki ayağı üstünde, kimi de dört ayağı üzerinde yürüyor. Allah ne dilerse yaratır. Çünkü Allah’ın herşeye gücü yeter.” [10] Ve O, sudan bir insan yarattı ve onu nesep ve evlenme yoluyla meydana gelecek bağlarla bağlı kıldı. Senin Rabbının herşeye gücü yeter.”

Çeşitli ayetlerde Hz. adem’in hamurunda kullanılan toprağın niteliklerine ve geçirdiği değişimlere işaret edilir. Sırasıyla toprak (türab), çamur (tîn), yapışkan çamur (tîn-ı lazib), şekil verilmiş çamur (hamein mesnun) ve kuru çamur (salsal) bunlar arasında sayılabilir.

Dipnotlar:
[1] Bakara, 2/30. [2] Kettanî, et-Terutibu’l-İdariyye, I, 2; Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, İstanbul, ty, I. 259; İsfehanî, el-Müfredat fî Garîbi’l-Kur’an, İstanbul 1986, s. 223; bk. En’am, 6/135. [3] Bakara, 2/34; bk. A’raf, 7/11; Hicr, 15/31. [4] A’raf, 7/12; bk. Hicr, 15/33. [5] Hicr, 15/29. [6] Bakara, 2/30. [7] A’raf, 7/13; Hicr, 15/34, 35. [8] Mü’minun, 23/12-14. [9] er-Rum, 30/20. [10] Nur, 24/45. [11] Furkan, 25/54. [12] bk. Hud, 11/61; Taha, 20/55; Nuh, 71/18; Secde, 32/7; Furkan, 25, 54; Nur, 24/45; Mü’minun, 23/12; Saffat, 37/11, Hicr., 15/26-28; Rahman, 55/14.