Cemaatle Namaz Kılmanın Hükmü Nedir?


İslam’da cemaatle namaz kılmanın hükmü nedir? Cemaatle namaz kılmanın fazileti ve önemi ile ilgili hadisler.
Cemaat; imamla imama uyanlar arasında meydana gelen bağlantı ve manevı birliktir. İslam, mensuplarının bir araya gelip büyük-küçük topluluklar oluşturması için bir takım ibadetleri ve sosyal münasebetleri vesile kılmıştır. Gün ve gecede beş vakit namazın bir arada eda edilmesi, haftada bir cuma namazının ve yılda iki kere bayram namazlarının her beldede daha büyük topluluklar halinde kılınması, yine yılda bir kere de bütün İslam dünyasından varlıklı ve yolculuğa gücü yeten müslümanların Arafat’ta hac için bir araya gelmesi bunlar arasında sayılabilir.

CEMAATLE NAMAZIN DELİLLERİ
Cemaatle namazın meşruluğu Kur’an, Sünnet ve İcma delillerine dayanır.

Allah Teala şöyle buyurur: “Ve sen içlerinde olup da onlara namaz kıldıracak olursan, onlardan bir bölümü seninle birlikte namaza dursun, silahlarını da yanlarına alsınlar.” [1] Bu ayette Allah Teala cihad sırasında, korkulu anlarda bile cemaatle namaz kılmayı emretmiştir. Korkulu anlarda cemaat emredilirse, güven içinde bulunulduğu zaman öncelikle cemaat halinde namaz kılmak gerekir.

Hz. Peygamber (s.a.s) cemaatle namazı teşvik ederek şöyle buyurmuştur: “Cemaatle kılınan namaz, tek başına kılınan namazdan yirmi yedi derece daha faziletlidir.” Başka bir rivayete göre ise “yirmi beş derece daha faziletlidir.” [2] “Bir kimse temizliğini tam ve güzel yapar, sonra şu mescitlerden bir mescide gitmek için yola çıkarsa, Allah attığı her adım için bir sevap yazar, onu bir derece yükseltir ve kendisinden her adım için bir günah siler.”[3]

CEMAATLE NAMAZIN FAZİLETİ İLE İLGİLİ HADİSLER

Cuma namazı dışında en kuvvetli cemaat, sabah namazının cemaati, sonra yatsı namazının cemaati, sonra ikindi namazının cemaatidir. Bunun delili şu iki hadis-i şeriftir: Ebu Hureyre (r.a)’den rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber (s.a.s) şöyle buyurmuştur:

“İnsanlar ezan ile ilk safın sevabını bilselerdi, sonra bunları yapmak için kur’a çekmekten başka bir çare bulamasalar, kura çekerlerdi. Namazı ilk vaktinde kılmanın sevabını bilselerdi bunun için yarışırlardı. Yatsı namazı ile sabah namazının faziletini bilselerdi, emekleyerek de olsa bu namazları cemaatle kılmaya gelirlerdi.” [4]

Osman İbn Affan (r.a), Rasulullah (s.a.s)’ın şöyle buyurduğunu nakletmiştir: “Kim yatsı namazını cemaatle kılarsa, gece yarısına kadar namaz kılmış sevabını alır. Sabah namazını da cemaatle kılarsa bütün geceyi namaz kılarak geçirmiş gibi sevap alır.” [5]

Dipnotlar:

[1] Nisa, 4/102. [2] Buharı, Ezan, 30; Müslim, Mesacid, 345; Tirmızı, Salat, 47; Nesaı, İmamet, 42; İbn Mace, Mesacid, 16; Darimı, Salat, 56; Malik, Muvatta, Cemaat,1. [3] Müslim, Mesacid, 257. [4] Buharı, Ezan, 9, 32; Müslim, Salat, 129, 131; Tirmızı, Mevakıt, 53; Nesaı, Mevakıt, 22; Malik, Muvatta, Cemaat, 6. [5] bk. Müslim, Mesacid, 260; Buharı, Ezan, 34; Tirmızı, Salat, 51; İbn Mace, Mesacid, 18.

Kaynak: Prof. Dr. Hamdi Döndüren, Delilleriyle İslam İlmihali, Erkam Yayınları